Çeviri Kokan Yazılar

Dil yaşan ve kendi kendine gelişen bir şey kabul ediyorum. Zamanla kendi içine yeni kelimeler alacak, türetecek, kullanım biçimi değişecektir. Ama zaman zaman düşünüyorum : Acaba ben mi çok yaşlandım? Benim kullandığım dil mi çok değişti? Artık gençler gözlük takmak yerine giyiyor olabilir mi?

Bir okur olarak kendimi doğru değerlendiremiyorum ama iyi bir okur olduğumu zannetmiyorum. Bir çok şeyde olduğu gibi okuduklarımda da belli takıntılarım var. Bilim kurgu ve fantastik kurgu, okumaktan ( hatta izlemekten – film, anime, çizgi-roman v.s. ), pek bir hoşlandığım iki kurgu türüdür. Bu türün ne yazık ki Türkçe çevirileri genellikle oldukça kötü olmakta fakat derdim bu türü eleştirmek değil.

Genel olarak ülkemizde çeviriler bir şekilde özensizleşti. Bir çevirinin bir dilden başka dile değil bir kültürden başka bir kültüre olması gerektiği artık pek umursanmıyor.

Örneğin bir kitapta National Geographic Magazine’i Ulusal Coğrafya Dergisi diye çevirmeye özen gösteren bir çevirmen, gezegen yerine planet kelimesini kullanabiliyor.

Her karşılaştığımda ( ki bu sıralar çok karşılaşıyorum ) homurdadığım bir başka örnek ise “Amerikan Sivil Savaşı” terimi. Türkçe’de savaşın soğuk olanı var ama sivil olanı yoktur. Hangi internet sözlüğüne1 “civil war” yazarsanız size karşılık olarak “iç savaş” getirecektir.

Çözüm var mı? Yoksa “faylları opın etmeden rikortları sörçemezsin” şeklinde bir jargonla konuşan iş kolunda çalışan biri olarak acaba hiç konuşmasam ( yazmasam ) daha mı iyi?

Notlar :
1- Tembeliz ya o yüzden İnternet sözlüğü.
2- Verilen örnekler ne yazık ki bilim kurgu ya da fantastik kurgu kitaplardan değildir.